Automatyczne sterowanie oświetleniem zewnętrznym
Wyzwanie
Duża sieć sklepów convenience posiadająca kilka tysięcy placówek w całej Polsce szukała sposobu na zmniejszenie zużycia energii elektrycznej poprzez optymalizację oświetlenia zewnętrznego. Do tej pory oświetlenie zewnętrzne w poszczególnych sklepach były włączane i wyłączane o stałych godzinach w danym miesiącu dla wszystkich obiektów w kraju, co nie uwzględniało lokalnych różnic w czasie zachodu i wschodu słońca. Skutkowało to tym, że w niektórych miejscach światło paliło się niepotrzebnie długo (przed zmrokiem lub po świcie), a w innych zapadał zmrok zanim włączyło się oświetlenie, obniżając atrakcyjność i bezpieczeństwo.
Wyzwanie polegało na wdrożeniu systemu, który dla tysięcy rozsianych lokalizacji zautomatyzuje sterowanie oświetleniem zewnętrznym w oparciu o rzeczywiste warunki astronomiczne (wschód/zachód słońca) i specyfikę lokalizacji, bez konieczności codziennej ingerencji personelu.
Rozwiązanie
Wprowadzono inteligentny system sterowania oświetleniem zewnętrznym oparty o zegar astronomiczny dla każdej lokalizacji. W praktyce oznacza to, że w każdym sklepie zainstalowano oprogramowanie zarządzające sterowaniem oświetlenia, według danych geograficznych – zna on dokładne godziny wschodu i zachodu słońca dla danej miejscowości w danym dniu roku. Na tej podstawie system automatycznie włącza i wyłącza oświetlenie zewnętrzne o odpowiedniej porze: włączenie następuje tuż po zachodzie słońca, a wyłączenie tuż przed świtem lub w godzinach ustalonych przez centralę.
Każdy kontroler został skalibrowany indywidualnie dla lokalizacji sklepu, uwzględniając także strefę czasową i ewentualne lokalne wymogi. Cały system działa autonomicznie - nie wymaga od pracowników żadnej obsługi, eliminuje też ludzkie błędy. Dla centrali sieci przewidziano monitoring. Rozwiązanie zostało wdrożone w kilku tysiącach obiektów w stosunkowo krótkim czasie dzięki temu, że instalacja urządzeń była prosta i nieinwazyjna.
W każdej chwili, możliwa jest zmiana ustawień dla pojedynczego obiektu lub globalnie dla całej sieci - całość realizowana zdalnie.
Efekty biznesowe
Po implementacji systemu sieć odnotowała znaczne zmniejszenie zużycia energii przeznaczanej na oświetlenie zewnętrzne. Oświetlenie każdego sklepu jest teraz włączone dokładnie tak długo, jak to konieczne – ani minuty dłużej, co wyeliminowało zbędne koszty prądu. Przy skali kilku tysięcy obiektów nawet niewielka oszczędność czasu świecenia lamp dziennie przełożyła się na ogromne korzyści finansowe w skali roku.
Dodatkowo poprawiła się spójność wizerunkowa i bezpieczeństwo – wszystkie sklepy włączają światła o optymalnej porze, co oznacza, że żaden sklep nie tonie w ciemności, gdy powinien być oświetlony, i żaden nie świeci bez potrzeby. To zapewnia jednolite doświadczenie dla klientów oraz dla pracowników.
Proces został całkowicie zautomatyzowany, więc odciążył personel sklepów - pracownicy nie muszą pamiętać o ręcznym przełączaniu oświetlenia, mogą skupić się na obsłudze klientów i prowadzeniu sklepu. Sieć zyskała również punkty w swoim programie zrównoważonego rozwoju: ograniczenie zużycia prądu na taką skalę przekłada się na mniejszy ślad węglowy, co wspiera proekologiczny wizerunek marki. Oszczędności w skali roku można liczyć w milionach złotych.
Technologie
Kluczowym elementem rozwiązania jest autorskie oprogramowanie, które pozwala na zdalne zmiany ustawienia harmonogramu sterowania oświetleniem, przy wykorzystaniu istniejącej infrastruktury sprzętowej Klienta. Integracja z systemem alarmowym pozwala na dostosowanie działania rozwiązania do rzeczywistych godzin pracy sklepu. Dodatkowo do systemu dostarczany jest panel wizualizujący status obiektów i umożliwiających generowanie cyklicznych raportów.
Kluczowe korzyści
- Znaczące oszczędności energii: Każdy sklep zużywa mniej prądu dzięki skróceniu czasu świecenia oświetlenia zewnętrznego do niezbędnego minimum. Sumarycznie w całej sieci dało to ogromną redukcję kosztów energii elektrycznej ponoszonych na oświetlenie reklam i otoczenia sklepów.
- Pełna automatyzacja i wygoda: System działa bez udziału ludzi - wyeliminowano ryzyko błędu ludzkiego (np. pozostawienia świateł włączonych przez całą noc). Pracownicy nie muszą pamiętać o włączaniu czy gaszeniu lamp, co pozwala im skupić się na kluczowych zadaniach związanych z obsługą sklepu.
- Jednolity standard we wszystkich lokalizacjach: Zastosowanie zegarów astronomicznych sprawiło, że każdy sklep, niezależnie od położenia, ma optymalnie dostosowane godziny oświetlenia. Sieć prezentuje się spójnie – sklepy zawsze rozświetlają się wieczorem o właściwej porze, poprawiając widoczność marki i poczucie bezpieczeństwa klientów.
- Proekologiczne działanie: Redukcja niepotrzebnego zużycia energii wpisuje się w politykę zrównoważonego rozwoju firmy. Dzięki temu rozwiązaniu sieć obniżyła swój ślad węglowy związany z oświetleniem, co pozytywnie wpływa na wizerunek firmy jako dbającej o środowisko i racjonalnie gospodarującej zasobami.
Oszczędności
Wprowadzenie astronomicznych timerów przyniosło sieci wymierne oszczędności finansowe. Szacuje się, że rocznie sieć oszczędza ok. 600 tys. zł na rachunkach za energię elektryczną dzięki skróceniu czasu pracy oświetlenia zewnętrznego we wszystkich placówkach. Ta kwota bezpośrednio zasila wynik finansowy firmy, pokazując jak nawet relatywnie proste usprawnienie technologiczne przekłada się na dużą skalę oszczędności przy tysiącach obiektów. Ponadto oszczędzony czas pracowników również ma swoją wartość – w skali roku każdy sklep odzyskuje kilka godzin pracy, co w sumie dla kilkunastu tysięcy sklepów daje znaczącą liczbę godzin, które można spożytkować na działania generujące przychód.
Projekt wymagał minimalnych nakładów inwestycyjnych, a zwrot z inwestycji (ROI) nastąpił bardzo szybko z uwagi na natychmiastowe cięcie kosztów energii.
